|
De geschiedenis van onze boerderij en MolenrijWilt u meer weten over de geschiedenis van de boerderij en omgeving, de verwerking van cichorei en de dieren in en om de boerderij, of wilt u een spookverhaal lezen dan kunt u hieronder uw keuze maken. In de vele jaren van het bestaan van de boerderij hebben er veel dieren een onderkomen gehad, zoals egels, uilen en ijsvogels. Maar ook leven er rond Molenrij vele reeën. De spookverhalen kunt u misschien beter pas lezen als u bij ons bent geweest ...
|
|
|
 Afbeelding: Molenrij (Cloosterbuire) rond 1617
Volle Middeleeuwen (900 jaar geleden)
Vanaf ongeveer 1100 is
het grotere gebied rondom Molenrij verder ontgonnen door monniken die op
de locatie van het huidige dorp Kloosterburen een klooster bouwden; het
Oldenclooster. De grond waar onze boerderij op staat behoorde tot dit
Oldenclooster. Late
Middeleeuwen Vroeg Nieuwe Tijd (± 450 jaar geleden) Aan het eind van de Middeleeuwen is de invloed van de monniken in gebied geheel verdwenen en aan het einde van de 16e eeuw (1580/1590) zijn de meeste kloosters afgebroken. Op oude kaarten uit het begin van de 17e eeuw is er reeds bebouwing aangegeven (zie afbeelding hierboven, direct linksonder de naam Luttekbroek) op onze locatie. Vermoedelijk zijn bij de afbraak van het Oldenclooster de stenen hergebruikt voor de opbouw van een huis/boerderij op onze locatie. In deze tijd werd de naam Molenrij nog niet genoemd. De naam was toen Cloosterbuire, gelegen naast het Oudenclooster (het huidige Kloosterburen). | |
 |
||
|
Geschiedenis van de boerderij De bewoningsgeschiedenis van onze
boerderij en directe omgeving gaat vele eeuwen terug. Het dorp Molenrij
ligt op een zogenaamde oude kwelderwal. Dit was ooit een langgerekte,
evenwijdig aan de kust gelegen, zandrug in zee. Het perceel waar onze
boerderij op gelegen is grenst nu aan de noordzijde aan een wierde, een
door mensen opgeworpen heuvel om bij hoge zeewaterstanden een droge
woonplek te hebben.
2500 jaar
geleden
Ongeveer 2500 jaar geleden kwamen de
eerste bewoners vanuit de richting van het huidige Friesland in dit gebied
wonen. De meest geschikte bewoningslocaties waren de relatief hoog gelegen
(oude) kwelderwallen. Onder andere deze kwelderwallen werden door de mens
steeds verder opgehoogd om bij een stijgende zeespiegelstand droge voeten te
houden. Zo ontstonden de wierden. Vroege
Middeleeuwen
(1500 jaar geleden) De wierde welke
aan ons perceel grenst, heeft een ouderdom die met zekerheid teruggaat tot
in de vroege Middeleeuwen, ongeveer 1500 jaar geleden (gedateerd aan de
hand van archeologisch vondstmateriaal). |
||
|
Begin 1700 Op de kaart van Folckers en Teijsinga uit ± 1727 wordt Molenrij (Cloosterbuuren) gedetailleerd weergegeven. Hierbij worden de namen van de eigenaren van de percelen vermeld. Onze boerderij/woning was toen in het bezit van ene Harm Jans (zie afbeelding, aan de noordzijde van de weg direct linksonder perceel Z).
|
Afbeelding: Molenrij (Cloosterbuuren) rond 1727 | |
|
Rond
1800 Het land behorende bij onze boerderij is,
voor zover bekend, sinds ± 1773 gelegen tussen de huidige dorpen
Kloosterburen en Molenrij. In 1773 is namelijk door de borgheer Willem van
Ewsum van de Saaksumborg te Lutjesaaksum (Baflo) een beklemrecht opgemaakt
voor deze landerijen. Rond 1800 woonde de familie
Isebrants in de
boerderij. Enne Isebrants Musschenga (1765-1849) heeft
in 1810 de naam Musschenga aangenomen. Hij richtte een
cichoreibranderij (onder andere surrogaat voor koffie) op in de
schuur. Cichoreibranden was een bloeiende business gezien het importverbod van koffie in de Franse tijd onder Napoleon. Deze cichoreibranderij is later verplaatst naar het dorpje Kruisweg (enkele kilometers westwaarts) en is als laatste in Nederland, in 1964, gesloten. |
 Afbeelding: Reclame voor Musschenga’s Cichorei. De fabriek in Kruisweg is officieel in 1839 opgericht | |
|
Na
1800 In 1825 is de boerderij verkocht door
E.I. Musschenga aan Jan Derks Mulder (1760-1846), pelmolenaar in Rasquert. J.D. Mulder was grootgrondbezitter in een deel van de provincie Groningen.
Hij had meerdere landbouwpercelen en huizen - boerderijen in zijn bezit o.a. rondom Kloosterburen en in Molenrij. Zo was hij ook de eigenaar van de voormalige Molen aan de
haven van Molenrij. De molensteen met zijn inscripties (J.D.M.) en die van
zijn vrouw (G.E.E. (Grietje Everts Elema)) is nu, ingemetseld, te zien aan
de kop van de haven (zie foto rechts).  Afbeelding: H.K. Borgman, Schout/eerste
burgemeester van Kloosterburen |
Afbeelding: Molensteen met initialen J.D.M. en G.E.E. De dochter van deze J.D. Mulder, Martje Jans Mulder (1796-1855), is in 1820 getrouwd met de eerste burgemeester/schout van de gemeente Kloosterburen, Hindrik Klaassens Borgman (1778-1846). Vanaf 1811 was hij de Schout en (eerste) burgemeester van Kloosterburen (zie afbeelding) tot aan zijn dood in 1846. Hij is geboren in ‘Oud Bocum’ en overleden in onze boerderij op 13 april 1846. 
Afbeelding:
onze boerderij (links) in ± 1903 In 1905 wordt de boerderij en land verkocht
door Jacobus Faber (zoon van Jacobs Faber en Martha Pieters van der Borg)
en broer Pieter Faber aan E.J. Halsema en echtgenote R.W. Poelma (zie
afbeelding links). | |
|
In
1855 komt de boerderij, na een veiling, in het bezit van Habbo
Sybolts Rutger Veldman (schoonzoon van de in 1846
overleden J.D. Mulder, en tweede man
van zijn dochter Anje Jans Mulder) en al lange tijd molenaar op de molen van J.D.
Mulder aan de haven. Het land komt in het bezit van Jan Jacobs Faber, zoon
van Anje Jans Mulder en stiefzoon van H.S.R. Veldman. Vanaf
1900 Reeds in 1903 is er een foto van het dorp
Molenrij genomen, met rechts het café Hamstra, ook in gebruik als
gemeente-lokaal, en links onze boerderij (zie
afbeelding). | ||
 De boerderij en land blijven tot in de 60-er jaren in gebruik als boerderij door de familie Halsema. Allereerst betreft het een veebedrijf, later een gemend bedrijf en uiteindelijk een landbouwbedrijf. In de huidige schuur hebben dan ook Groninger blaarkoppen (koeien), Groninger paarden en ook een Groninger blaarkop stier (zie afbeelding) gestaan. |
 Afbeelding: De boerderij (rechts) in ± 1924 
Afbeelding: Boer Halsema (2e van links) en Groninger Blaarkop stier, in Molenrij voor 1940 | |
| In 1988 is de landbouwgrond verkocht en bij de boerderij Groot Halsum (in Kleine Huisjes) gevoegd. In 1993 is de boerderij verkocht aan de familie Donker en in 2000 zijn wij eigenaar geworden. | ||
 | ||
|
| ||
|
H. van Cappenbergweg 13 - 9977RV Molenrij/Kloosterburen - T: (0595) 48 17 22 - E: | ||
| Δ top | info@desokkeraai.nl | |
